15 maart

In search of democracy 3.0

Hier en daar, goedkeurende of afkeurende geluiden. Men voelt de opwinding, terwijl de meningsverschillen naar buiten beginnen te komen. ‘Dit is Democratie – net als liefde. Je kunt het niet over alles eens zijn en dat hoeft ook niet. Zolang je een manier vindt om met elkaar te praten, draag je toch samen bij’, zegt Lucas De Man over de publieksdynamiek.

Tekst Ilinca Berinde & Jasper van den Berg

In Search of Democracy 3.0, een voorstelling van New Heroes, een professioneel creatief gezelschap gevestigd in Amsterdam, is gedreven door de noodzaak om kwetsbare ontmoetingen te creëren in de publieke ruimte. Samen met ARSENAAL, Het Zuidelijk Toneel en IN SITU trokken we Europa in. Met een artistiek project een mix tussen live onderzoek, performances, documentaire en online kennisplatform ­zijn we op zoek naar verhalen die ons kunnen helpen de huidige crisis van de demo­cratie aan te pakken.

Is de democratie in gevaar?
Wacht, wat? Crisis? Ja, de huidige democratieën verkeren in een crisis, lijden onder een gebrek aan vertrouwen en vertegenwoordigen niet de echte maatschappelijke behoeften. Voor velen is demo­cratie een formeel concept, dat moeilijk te vatten is en in het dagelijkse leven kan worden toegepast. Waarom? Omdat de belangrijkste misvatting die mensen over democratie hebben is dat het het­ zelfde is als politiek ­een baan, een exclusivistisch terrein alleen voor degenen met expertise en toe­gang, voornamelijk witte, hoog opgeleide mannen. Dit gevoel maakt mensen minder geïnteresseerd en zorgt ervoor dat ze zich afzonderen, wat zich verder vertaalt in een gebrek aan inzet en betrok­kenheid. Daarom vraagt onze democratie om een oplossing op lange termijn!

-|-Laten we het de mensen vragen!
We willen meer doen dan een lezing geven, we willen een ervaring creëren die het stigma rond toegang tot democratie doorbreekt. Ons doel is om ‘het publiek te laten praten, zien en voelen hoe democratie is; hen betrokken te laten voelen en in staat te stellen de verandering teweeg te brengen’ legt Lucas De Man, de artistiek directeur van het project, uit.

Door het debat over democratie te democratiseren en de kwetsbaarheid die daarmee gepaard gaat te ervaren, kunnen we ervoor zorgen dat iedereen zich gezien en gehoord voelt. Onze live voorstelling combineert informatie met praktische activiteiten en is erop gericht het starre beeld van het democra­tische proces om te vormen tot iets vermakelijks, licht verteerbaars, vol energie en humor. Een reis waar mensen zich deel van kunnen voelen. Hiervoor gebruiken we het concept van deep de­mocracy als kernelement ­ een proces van dialoog en inclusiviteit dat ruimte maakt voor iedereen. Bovendien stelt het acceptatie van verschillen als een onbreekbare norm van het proces.

In Search of Democracy 3.0

Wat hebben we gevonden?
In Nederland zagen wij een belangrijke rol weg­gelegd voor onderwijs in de democratie, samen met het verlagen van de stemgerechtigde leeftijd en het zwaarder laten wegen van de stem van jon­geren ten opzichte van die van ouderen. Dit geeft aan dat Nederland een land is dat voortdurend vooruitstrevend is en waarde hecht aan toekom­stige generaties. In Duitsland lijken de mensen zich zorgen te maken over vrijheid en gelijkheid van personen, bescherming van minderheden en sociale rechtvaardigheid. Op de vraag wat er moet veranderen, kwam meermaals het idee van meer directe democratie naar voren. Wat betekent dit voor een pragmatisch volk, dat ook sterk verdeeld is over etnische overwegingen?

Het was ook interessant om een Oost­-Europees land te analyseren, met een meer gewraakte ge­schiedenis van democratie. Wij hadden de kans te spreken met een groep Roemeense mensen, wier voortdurende strijd tegen corruptie en machts­ misbruik in het politieke systeem zichtbaar werd in hun behoeften. Transparantie, scheiding der machten en systemen van checks and balances voor instellingen en politici stonden boven aan hun lijst.

-|- Buiten de theaterzalen
Een vluchtig concept als democratie is moeilijk in de praktijk te brengen. Maar dat is ook het mooie ervan – het hoeft niet altijd hetzelfde te zijn, waar­ door samenlevingen de vrijheid van creativiteit hebben bij het ontwerpen van een systeem dat past bij hun eigen behoeften en ruimte biedt voor democratische innovatie.

En dat is precies wat veel gemeenschappen en individuen doen. Gedreven door hun verlangen naar verandering, beginnen zij initiatieven die het gezicht van de democratie zoals het vandaag is, een nieuwe vorm moeten geven. Van loterijen voor een betere vertegenwoordiging in België tot het herschrijven van een hele grondwet in IJsland, van spelletjes om kinderen democratische waarden bij te brengen tot de wettelijke vertegenwoordiging van de natuur in het besluitvormingsproces in Nederland, zowel in Europa als in de rest van de wereld zijn democratische innovaties in opmars. Tijdens onze voorstelling gebruiken we deze als voorbeelden van niet­-conventionele benaderingen van het democratisch proces. Hervormingen heb­ben nog een lange weg te gaan, maar een geïnspi­reerd publiek is wat ze verder brengt.

Aan het eind van de avond verlaat het publiek – of het nu gaat om jongeren, ouderen, gewone burgers of mensen in machtsposities – de zaal met een aantal nieuwe ideeën, meer enthousiasme, empo­werment voor verandering en de overtuiging dat ze niet alleen staan in deze reis. Ja, de democratie verkeert in een crisis en die kunnen we niet alleen oplossen. Maar samen kunnen we het politieke landschap van morgen vorm geven.

Meer Lieve Stad, Festival

Language NP Language no problem Artist Talk: Lucas De Man ITA Academy Perspectief Artist Talk: Lucas De Man
Sluiten Artist Talk: Lucas De Man ITA Academy
In deze editie van ons nieuwe programma Artist Talks gaat onze moderator Carolien Borgers samen met het publiek, in gesprek met gerenommeerd theatermaker Lucas de Man.
Language NP Language no problem Nomad Eastman / Sidi Larbi Cherkaoui Dans Nomad
Sluiten Nomad Eastman / Sidi Larbi Cherkaoui
Nomad is Sidi Larbi Cherkaoui’s vierde stuk op Midden-Oosters geïnspireerde muziek van Felix Buxton van Basement Jaxx
Language NP Language no problem Tree of Being Amsterdams Andalusisch Orkest Muziek Tree of Being
Sluiten Tree of Being Amsterdams Andalusisch Orkest
Het concert The Tree of Being is een ode aan de Middeleeuwse theoloog en filosoof Ibn Arabi, die geloofde in de oerkracht van bomen en ze beschouwde als de perfecte schepping van het universum. Acht solisten van het orkest vertalen Arabi’s poëzie naar muziek.
Language NP Language no problem Lieve Stad, - I am Michael Varekamp / Smita James Theater Lieve Stad, - I am
Sluiten Lieve Stad, - I am Michael Varekamp / Smita James
We kunnen stellen dat ons collectief-samenzijn de kern van Amsterdam bepaald. Tijdens I Am! gaan we op basis van de Ubuntu Filosofie; I am, because you are. op zoek naar de verhalen die ons verbinden.
Language NP Language no problem Een genadeloze god Theater RAST / Celil Toksöz Theater Een genadeloze god
Sluiten Een genadeloze god Theater RAST / Celil Toksöz
Een genadeloze god vertelt het waargebeurde verhaal van Hallâc, een soefistische mysticus en dichter uit de 9e eeuw van wie het vel werd gestroopt omdat hij zei dat in ieder mens een stukje god schuilt.
Language NP Language no problem Doula's van de Stad + WijOok jr. Female Economy / ITA-junior Theater Doula's van de Stad + WijOok jr.
Sluiten Doula's van de Stad + WijOok jr. Female Economy / ITA-junior
Doula’s van de Stad van Adelheid Roosen/Female Economy zou spelen in ITA. Het project werd uiteindelijk een documentaire. In de voorbereidingsperiode van Doula’s van de Stad ontstond het idee om de ITA jr. productie van dat jaar thematisch aan Doula’s van de stad te verbinden
Language NP Language no problem Hier zijn we koningen Het Zuidelijk Toneel / The Black Archives / De Correspondent / Lisette Ma Neza / Ira Kip Theater Hier zijn we koningen
Sluiten Hier zijn we koningen Het Zuidelijk Toneel / The Black Archives / De Correspondent / Lisette Ma Neza / Ira Kip
Lisette Ma Neza heeft heel lang niet willen nadenken over haar eigen verhaal. Geïnspireerd door de reeks ‘Verzwegen Geschiedenis’ die Karin Amatmoekrim voor De Correspondent schreef, waagt ze zich alsnog aan het ontrafelen van wat diep weggestopt was in een rugtas.
Language NP Language no problem X Y WE Marleen Hendrickx Theater X Y WE
Sluiten X Y WE Marleen Hendrickx
X Y WE is een indringende voorstelling die effectief en waarachtig een inkijk biedt in het leven van intersekse mensen. Op de vloer staan zes personen, van alle leeftijden, die elk en samen hun verhaal vertellen, sommigen voor het eerst in hun leven.
Language NP Language no problem Promise me Kabinet K / hetpaleis Dans Promise me
Sluiten Promise me Kabinet K / hetpaleis
een lofzang op de ongetemden, de roekelozen, de dapperen
een flirt met gevaar, een ode aan een ongeremde nieuwsgierigheid
over het loslaten van zekerheden en het omarmen van risico’s
over de explosieve krachten die het leven in zich draagt