de jaren

de jaren

Het Nationale Theater / ITA / Eline Arbo

In de voorstelling de jaren zitten en hangen vijf vrouwen met bierflesjes rond een tafel met een wit kleed en een cassetterecorder, in rokerig goudgeel licht; de een schreeuwt, de ander gooit lachend het hoofd achterover.
© Fred Debrock

Hoeveel geschiedenis past er in één vrouwenleven? In een tijd waarin de rechten van vrouwen op veel plekken in de wereld weer onder druk staan, is De jaren van Nobelprijswinnaar Annie Ernaux actueler dan ooit. Vijf actrices vertellen samen het leven van één vrouw: van meisje in het naoorlogse Frankrijk tot schrijfster die haar eigen weg kiest. Terwijl zij opgroeit, verandert de wereld om haar heen mee, en zo wordt haar persoonlijke verhaal de geschiedenis van ons allemaal.

Eén vrouwenleven, de geschiedenis van ons allemaal.

Datum
9 oktober 2024 - 14 juli 2025
Duur
120 min, geen pauze
Genre
Theater
Taal
Nederlands
Triggerwarning
Deze voorstelling bevat scènes die als zeer indringend kunnen worden ervaren. De jaren bevat een scène over een illegale abortus, gespeeld door Mariana Aparicio. Deze scène kan als heftig worden ervaren. De abortus wordt gedetailleerd beschreven en er wordt gebruikgemaakt van nepbloed.

Regisseur Eline Arbo bewerkte Ernaux’ meesterwerk tot een voorstelling vol livemuziek, foto’s, liedjes en nieuwsbeelden. Grote thema’s als emancipatie, seksualiteit, moederschap en klassenverschillen krijgen een gezicht in de ervaringen van één vrouw. Rauw, ontroerend en vaak ook geestig: De jaren laat zien hoe bijzonder een ‘gewoon’ vrouwenleven is. ‘Arbo toont hoe episch een heel gewoon vrouwenleven kan zijn’, schreef De Telegraaf.

De jaren groeide uit tot een van de grootste theatersuccessen van de afgelopen jaren. De voorstelling werd geselecteerd voor het Nederlands Theater Festival, Mariana Aparicio won de Theo d’Or voor haar rol, en de Volkskrant en Trouw gaven vijf sterren. De Engelstalige versie The Years veroverde het Londense West End en leverde Arbo in 2025 de Laurence Olivier Award voor beste regie op. 

'Alle beelden zullen verdwijnen. De dood wist alles in één seconde uit en dus moeten we iets redden van de tijd waar we nooit meer zullen zijn.'

uit: De jaren

Regisseur Eline Arbo

‘Toen ik De jaren las wist ik meteen: dit boek is voor mij geschreven. Annie Ernauxs stijl is zo treffend en universeel dat al die herinneringen ook resoneren in mij. Haar beelden roepen een gevoel van nostalgie op, maar tegelijkertijd ook schaamte en woede.’

Eline Arbo (Tromsø, 1986) is sinds september 2023 artistiek directeur van ITA. De Noorse regisseur studeerde theaterwetenschap in Oslo en regie aan de Academie voor Theater en Dans in Amsterdam. In haar werk verkent ze thema’s als gender, macht, klasse en vrijheid, in voorstellingen waarin livemuziek en fysiek spel altijd deel uitmaken van het verhaal.

Arbo maakte veelgeprezen voorstellingen bij onder meer Toneelschuur Producties en Het Nationale Theater, waaronder Het lijden van de jonge Werther (BNG Bank Theaterprijs) en Weg met Eddy Bellegueule (Regieprijs 2020). In 2021 ontving ze de Mary Dresselhuys Prijs. Bij ITA regisseerde ze onder meer Penthesilea en De Kopenhagen Trilogie. Met De jaren brak ze ook internationaal door: de voorstelling wordt inmiddels in verschillende landen gespeeld en bezorgde haar in Londen de Laurence Olivier Award voor beste regie.

Aan een tafel met schriften en papieren lacht een vrouw met een pony en lang blond haar, in een zwarte coltrui met korte mouwen, met een groen potlood in de hand; links houdt een man met lang donker haar ook een potlood vast, en rechts glimlacht iemand met rood-blauw geverfd haar.
© Fabian Calis

Reviews

De Volkskrant

'Dankzij het fantastische spel en muzikale performances vliegen de uren voorbij.'

Trouw

'"Gewone vrouw" Annie Ernaux vormt broodnodige aanvulling op mannelijke theatercanon.'

The Guardian

'There is so much emotional depth, surprise and theatrical virtuosity here.'

In de voorstelling de jaren houdt een vrouw in een zwarte jurk een draagbare radio op haar schouder, met achter zich drie anderen in een rij die elkaar vasthouden, de voorste in een wijde witte jurk; links buigt een vrouw zich over een tafel met een wit kleed.
© Fred Debrock
In de voorstelling de jaren buigt een figuur met krullend haar ver achterover met één arm omhoog, als silhouet tegen een waaier van oranje lichtbundels uit een rij schijnwerpers.
© Fred Debrock

Reviews

Theaterkrant (Keuze van de Criticus)

'Arbo toont zich andermaal de beste ensembleregisseur van Nederland'

Het Parool

'Grijpt stevig naar de keel; Arbo doet schitterend recht aan Ernaux' boek.'

Telegraaf

'In dit prachtige De jaren toont Arbo hoe episch een heel gewoon vrouwenleven kan zijn.'

Credits

naar het boek van

Annie Ernaux

bewerking en regie

Eline Arbo

vertaling

Rokus Hofstede

muziek

Thijs van Vuure

decor

Juul Dekker

kostuum

Rebekka Wörmann en Bonnie Brandt (stage)

licht

Varja Klosse en Emanuel Nijkerk (stage)

dramaturgie

Willemijn Barelds en Hiske Krammer (stage)

regieassistent

Ludy Golstein

coproductie

Het Nationale Theater en Internationaal Theater Amsterdam

June Yanez zit in een rode theaterstoel in de lege zaal, in een doorschijnend zwart shirt, met haar lange haar over een schouder en ringen aan haar hand, en kijkt in de camera.
© Marwan Magroun

June Yanez

Janni Goslinga leunt met haar kin op haar hand op de rand van een met rood fluweel beklede loge, in een lichtblauw overhemd, tussen zware rode gordijnen.
© Marwan Magroun

Janni Goslinga

Ilke Paddenburg staat van bovenaf gezien bij de trapleuning in de foyer, in een spijkerjasje over een wit overhemd, en kijkt omhoog in de camera; naast haar loopt de rode traploper omlaag.
© Marwan Magroun

Ilke Paddenburg

Nettie Blanken zit in een zwart shirt op een donker toneel met beide handen geheven en kijkt omhoog; achter haar hangen witte doeken, waarvan er een met rode verf beschilderde letters draagt.
© Fred Debrock

Nettie Blanken

Mariana Aparicio zit gehurkt met haar handen om haar knieën en kijkt in de camera, met donker opgestoken haar, in een mouwloos topje met stippen; de foto is in zwart-wit.

Mariana Aparicio