Voor het pensioen - komedie van de Duitse ziel
Met Voor het pensioen (Een komedie van de Duitse ziel) schreef de Oostenrijkse auteur Thomas Bernhard (1931-1981) in 1979 zijn naar eigen zeggen beste toneelstuk. En geeft ons hiermee veel meer dan alleen een geschiedenisles. Het is een uitnodiging om te blijven nadenken over hoe de schaduwen van het verleden ons blijven achtervolgen in het heden. Hoever mensen gaan in hun zoektocht naar houvast.
Duur 120 min (zonder pauze)
Genre Theater
Taal Nederlands
Voor het pensioen
Het stuk speelt zich af ten huize van de familie Höller op 7 oktober, de verjaardag van Heinrich Himmler, voormalig SS-leider. Rudolf Höller, ooit kampcommandant en sinds jaren gerespecteerd voorzitter van de rechtbank, gaat bijna met pensioen. 7 oktober is voor hem en voor zijn zus Vera een hoogdag. Clara, hun jongere aan een rolstoel gekluisterde zuster, staat aan de zijlijn van deze viering.
-|-
Ze gaat gebukt onder het gewicht van het verleden en ziet met lede ogen aan hoe haar familie de wreedheden omarmt. In het claustrofobische en incestueuze huis van de Höllers ontvouwt zich een ideologisch machtsspel. Een feest dat gaat over schuld, wrok, ontkenning en moreel verval. En over familiebanden die nooit kunnen worden verbroken.
Tom Dewispelaere over Voor het pensioen
“Bernhard confronteert ons in zijn cynische ‘komedie van de Duitse ziel’ met figuren die opgegroeid zijn in fascistisch denken en het zijn blijven koesteren. Hoe komt dat, wat is er zo aantrekkelijk aan? De verschuiving in de Amerikaanse politiek, de verkiezingsresultaten in Oostenrijk, Duitsland en Nederland, het succes van Vlaams Belang. Waarom wordt er in zoveel huishoudens opnieuw voor extreemrechts gestemd? Dat triggert mij, en ik vind het onze taak als kunstenaar om daarover te blijven spreken.”
In de pers
De Standaard
'Met Voor het pensioen legt Olympique Dramatique de vinger op verdoken nazisme: gekrenkt, dubbelhartig en schietgraag" (...) "Tom Dewispelaere regisseert bij Toneelhuis een trio acteurs dat het beste van zichzelf geeft in slecht zijn voor elkaar. Duistere komedie of roodgloeiend alarm?'
De Tijd
'Voor het pensioen schetst een grimmig naoorlogs beeld van ideologie, macht en moreel verval dat akelig actueel klinkt. Olympique Dramatique vertaalt het naar twee uur relevant teksttheater, gedreven door uitstekende vertolkingen'
Het Nieuwsblad
'Alles voelt claustrofobisch en ongemakkelijk. Maar het is wél een goede voorstelling, omdat ze stilstaat bij moreel verval en toont hoe toxisch iets kan worden als je het te veel met lede ogen aanziet, want dan komt er een punt vanwaar er geen weg meer terug is.'
Concertnews
'Met Voor het pensioen levert Olympique Dramatique een stevige brok teksttheater af. Pierre Bokma, Tiny Bertels en Katelijne Damen zetten ijzersterke acteerprestaties neer die je op den duur doen happen naar adem.'
Credits
tekst Thomas Bernhard
vertaling Hans W Bakx
regie Tom Dewispelaere
regieassistentie Francis Geeraert
spel Pierre Bokma, Tiny Bertels, Katelijne Damen
dramaturgie Erwin Jans
-|-
video-ontwerp Bram Delafonteyne
vormgeving Bram Delafonteyne, Tom Dewispelaere
kostuumontwerp Ilse Vandenbussche
geluidsontwerp Diederik de Cock
productie Toneelhuis
lichtontwerp Fabiana Piccioli
