• Door naar de hoofd inhoud
  • Spring naar de voettekst
  • Naar navigatie
  • Home
  • Agenda Stadsschouwburg
  • ITA Producties
  • On tour
  • Je bezoek

    • Kaartverkoop
    • Bereikbaarheid
    • De Brasserie
    • Meest gestelde vragen
    • Toegankelijkheid
    Zoek een pagina
  • Home
  • Agenda Stadsschouwburg
  • ITA Producties
  • On tour
  • Je bezoek

    • Kaartverkoop
    • Bereikbaarheid
    • De Brasserie
    • Meest gestelde vragen
    • Toegankelijkheid

    ITA

    • Over ITA
    • ITA gezelschap
    • Internationaal
    • Geschiedenis van het gezelschap
    • Medewerkers
    • Samenwerkingen
    • Vacatures

    Stadsschouwburg Amsterdam

    • Over de Stadsschouwburg Amsterdam
    • Geschiedenis van het huis
    • Cultureel erfgoed
    • Voel je thuis
    • Duurzaamheid
    • Festivals

    Steun ITA

    • Kom dichterbij
    • Vrienden & donateurs
    • Fondsen
    • Zakelijke partners
    • Culturele ANBI
    • ITA dankt

    Onderwijs & educatie

    • Educatie & Interactie
    • Primair onderwijs
    • Voortgezet onderwijs
    • The bookshop
    • Verhuur & events
    • Contact
    Zoek een pagina
    Zoek een pagina
    Zoek een pagina

    de wand

    de wand

    ITA / Eline Arbo

    © Fabian Calis

    Een vrouw brengt een paar dagen door in een jachthuis van vrienden in de Alpen. Wanneer het bevriende echtpaar op een nacht niet naar huis is teruggekeerd, gaat ze, vergezeld van hun hond Luchs, naar hen op zoek. In de bergen stuit ze op een onzichtbare, ondoordringbare wand die haar volledig isoleert van de rest van de wereld. Geleidelijk dringt het tot haar door dat ze wellicht de enige overlevende is van een onverklaarbare ramp. Samen met Luchs, een kat en een koe gaat ze de overlevingsstrijd aan en wordt ze steeds meer deel van de onherbergzame natuur om haar heen.

    De wand is het verhaal van een noodgedwongen wedergeboorte en een meeslepend pleidooi voor zorg en compassie ten aanzien van al het leven.

    'Actrice Nietvelt levert een acteerprestatie van niveau' - NRC

    Datum
    21 augustus 2025 - 26 april 2026
    Duur
    100 min, geen pauze
    Genre
    Theater
    Taal
    Nederlands

    De zorg voor de dieren en de natuur houden haar in leven. Evenals het optekenen van haar overlevingsstrijd, waarmee ze haar taal en denkvermogen intact probeert te houden. Door het boek het verslag te laten zijn, en dus ook een terugblik op de voorbije 2,5 jaar, ontstaat een ingenieus spel met de tijd. De wand is het verhaal van een noodgedwongen wedergeboorte en een meeslepend pleidooi voor zorg en compassie voor al het leven.

    Marlen Haushofer schreef De wand in 1963 in volle Koude Oorlogstijd, een periode van politieke paranoia en nucleaire dreiging. De postapocalyptische roman ontleent zijn kracht aan de indringende beschrijving van het symbiotische samenleven van mens en dier. Zonder enig spoor van sentimentaliteit slaagt Haushofer erin duidelijk te maken dat empathie en ethiek de vertelster in leven houden. De omgang met de dieren en haar behoefte om goed voor hen te zorgen, geven haar bestaan zin.

    Jagen, doden, villen en slachten zijn een noodzakelijk kwaad voor de vertelster. Ze doet het met tegenzin en alleen als ze niet genoeg plantaardig voedsel meer heeft. Maar naast een pleidooi voor compassie met de ons omringende wereld is De wand ook een verhaal van de wedergeboorte van een vrouw die los van de maatschappelijke restricties en rolpatronen zichzelf heruitvindt.

    "Als de tijd uitsluitend in mijn hoofd bestaat en ik de laatste mens ben, dan zal er met mijn dood een eind aan komen. Die gedachte maakt me vrolijk. Misschien ligt het in mijn hand om de tijd te vermoorden. Het grote web zal scheuren en met zijn trieste inhoud in de vergetelheid storten. Ze zouden me daar dankbaar voor moeten zijn, maar niemand zal na mijn dood weten dat ik de tijd heb vermoord."

    Reviews

    de Volkskrant
    ★ ★ ★ ★

    'In de fascinerende monoloog De wand zie je wat er gebeurt als de mens alleen nog kan terugvallen op de natuur.'

    Trouw
    ★ ★ ★ ★

    'De sfeer die Arbo en Nietvelt neerzetten is krachtig, bijna bedwelmend.'

    Het Parool

    'De wand maakt indruk.'

    © Fabian Calis
    © Fabian Calis

    Regisseur Eline Arbo

    “Wat zou je doen als je in een situatie komt als die van de vrouw in De wand, waar je helemaal opnieuw zou moeten beginnen? Dat is een spannende vraag want op zoiets zijn wij helemaal niet voorbereid. Daarvoor is onze relatie met de natuurlijke wereld te veel veranderd. De vrouw in het boek is een overlever, daar gaat een ongelofelijke kracht van uit. Tegelijkertijd is het juist de zachte omgang met de natuur – de aarde en de levende wezens om haar heen – die het boek zo prachtig maakt. De zorg voor ander leven geeft haar bestaan zin in een hopeloze wereld. Het is een verhaal over de relatie tussen de mens en de natuur, over empathie en zorg dragen voor de ander. Ik ben zelf opgegroeid in het noorden van Noorwegen, waar de afhankelijkheid van en de band met de natuur veel sterker zijn dan hier in Nederland. Soms ben ik bang om mijn relatie met de natuur helemaal te verliezen. De wand daagt ons uit om de mens niet meer in het centrum van de wereld te plaatsen, maar te zien als slechts één onderdeel van een groter iets.”

    © Fabian Calis
    'De wonderbaarlijke technische vondsten, die de weersomstandigheden in de zaal voelbaar, zichtbaar en ervaarbaar maken, heffen de vierde wand bij deze voorstelling op. Eline Arbo vindt hiermee een manier om haar ecologische en mystieke visie op het boek tot uitdrukking te brengen.'

    Uit: het juryrapport van het Nederlands Theater Festival 2025

    Achter de schermen bij De wand

    Auteur Marlen Haushofer

    Marlen Haushofer (1920-1970) is een Oostenrijkse schrijver die de laatste jaren weer volop in de belangstelling is komen te staan dankzij haar indringende portretten van vrouwen die zich proberen te bevrijden uit de ketens van een patriarchale samenleving. In De mansarde en haar meesterwerk De wand toont ze hun veerkracht en vermogen om dankzij de verbeelding te ontsnappen aan de door de maatschappij opgelegde rollen. Samen met Ingeborg Bachmann en Elfriede Jelinek behoort Marlen Haushofer tot het beste wat de Oostenrijkse literatuur ons te bieden heeft.

    Credits

    van

    Marlen Haushofer

    regie

    Eline Arbo

    bewerking

    Eline Arbo, Peter van Kraaij

    compositie en muzikaal ontwerp

    Thijs van Vuure

    vertaling

    Ria van Hengel

    dramaturgie

    Peter van Kraaij

    scenografie

    Eline Arbo, Django Walon

    lichtontwerp

    Dennis van Scheppingen

    kostuumontwerp

    Eline Arbo, Wim van Vliet

    assistent regie

    Angelo Ormskerk

    particulier producent

    Hans Sauerwein, Remke Schermer, Paula en Willem van der Schoot

    deze productie is ondersteund door

    Ammodo

    © Marwan Magroun

    Chris Nietvelt

    Deze productie is ondersteund door

    Kom nog dichter bij ITA als Vriend, Hartsvriend of donateur. Draag bij aan de verbeelding en ontvang unieke voordelen.

    Steun ons

    Ga snel naar

    • Vacatures
    • Culturele ANBI
    • Beleidsplan & Jaarverslagen
    • Toegankelijkheid
    • Bereikbaarheid
    • Technische informatie
    • Informatie voor leveranciers
    • Openingstijden
    • Jutplaats

    Contactgegevens

    Leidseplein 26

    1017 PT Amsterdam

    T | +31 (0)20 624 23 11
    (ma t/m za van 13:00 - 18:00)

    E | bespreekbureau@ita.nl

    ITA socials

    • Facebook
    • Instagram
    • LinkedIn

    Stadsschouwburg socials

    • Facebook
    • Instagram

    Subsidiënten

    Partner

    Community partner

    Talent partner

    Productiepartners


    Internationaal Theater Amsterdam
    • © ITA 2026

    • Privacy statement
    • Algemene voorwaarden
    • Disclaimer
    Branding by Studio DUMBAR Website by The Cre8ion.Lab